Efe
New member
PREPOSITION NELERDİR? KELİMELERİN ARASINDAKİ GİZLİ KÖPRÜLER
1. BÖLÜM: KAYBOLAN MEKTUP VE ESKİ İNGİLİZCE DEFTERİ
Arkadaşlar, bugün sizlerle İngilizce öğrenirken başımdan geçmiş gibi hayal ettiğim, küçük bir kasabada başlayan ama insanın dile bakışını değiştiren bir hikâye paylaşmak istiyorum. Belki siz de İngilizce çalışırken bir cümleyi defalarca okuyup bütün kelimeleri anlamanıza rağmen neden o cümlenin tam olarak ne anlattığını çözemediğiniz anlar yaşamışsınızdır. Benim hikâyemin kahramanı Deniz de tam böyle bir durumun içindeydi.
Deniz, eski kitapların ve mektupların saklandığı küçük bir aile kütüphanesini düzenlemekle görevlendirilmişti. Bir gün, tozlu bir çekmecenin içinde üzerinde İngilizce cümleler bulunan sararmış bir defter buldu. Defterin ilk sayfasında şu cümle yazıyordu:
The key is under the book.
Deniz, cümledeki kelimelerin çoğunu biliyordu. The key anahtar, book kitap demekti. Ancak under kelimesi ona bir şeyin eksik olduğunu hissettirdi. Cümle, anahtarın kitapla ilişkisini anlatıyordu. Anahtar kitabın içinde değil, altında bulunuyordu.
Defterin kenarına kırmızı kalemle şu not düşülmüştü:
“Bir kelime, iki nesne arasındaki bütün hikâyeyi değiştirebilir.”
Deniz bu notu okurken arkadaşı Mert içeri girdi. Mert, plan yapmayı seven, sorunlarla karşılaştığında önce verileri inceleyen ve çözüm için adım adım ilerleyen biriydi.
“Bence bu defter bir dilbilgisi günlüğü,” dedi. “Önce kelimeleri sınıflandıralım, sonra örnekleri inceleyelim.”
Deniz ise defterin önceki sahibinin kim olduğunu merak ediyordu. “Belki de yalnızca İngilizce öğrenmiyordu. Belki bu cümlelerle yaşadıklarını anlatıyordu.”
İşte böylece iki arkadaşın yolculuğu başladı. Biri yapıyı çözmek, diğeri anlatılanların ardındaki insanları anlamak istiyordu. İkisi de haklıydı. Çünkü bir dili öğrenmek, hem kuralları görmek hem de insanların o kurallarla ne anlatmaya çalıştığını anlamaktı.
Peki, sizce bir dili öğrenirken önce kuralları mı anlamalıyız, yoksa kelimelerin bir cümlede nasıl anlam kazandığını mı keşfetmeliyiz?
2. BÖLÜM: PREPOSITION NEDİR? KELİMELER ARASINDAKİ İLİŞKİ
Mert, defterin ikinci sayfasını açtı. Burada büyük harflerle şu başlık yazıyordu: Prepositions.
Deniz kelimeyi daha önce görmüştü ama ne anlama geldiğini tam olarak açıklayamıyordu.
Mert, masaya bir kitap ve bir kalem koydu.
“Şimdi düşün,” dedi. “Kalem kitabın üstündeyse ne söylersin?”
Deniz cevap verdi:
The pen is on the book.
“Peki, kalem kitabın içindeyse?”
The pen is in the book.
“Ya kitabın yanındaysa?”
The pen is next to the book.
Mert gülümsedi. “İşte aradığımız şey bu. İngilizcede preposition, Türkçede edat ya da ilgeç olarak adlandırılan sözcük türüdür. Genellikle bir isimle, zamirle veya isim görevindeki bir ifadeyle birlikte kullanılarak yer, zaman, yön, neden, araç ve benzeri ilişkileri belirtir.”
Deniz, defterine şu tanımı yazdı:
Preposition (edat): Bir varlığın başka bir varlıkla veya bir olayın zaman, yer, yön ve benzeri unsurlarla ilişkisini ifade eden sözcük.
İngilizcede sık kullanılan preposition örnekleri şunlardır:
- In: İçinde
- On: Üzerinde
- At: Belirli bir noktada
- Under: Altında
- Above: Üstünde, daha yukarıda
- Below: Altında, daha aşağı seviyede
- Behind: Arkasında
- In front of: Önünde
- Between: İki şeyin arasında
- Among: Bir grubun arasında
- Next to: Yanında
- Near: Yakınında
- From: -den, -dan
- To: -e, -a
- With: İle
- Without: Olmadan
- For: İçin
- About: Hakkında
- Before: Önce
- After: Sonra
- During: Sırasında
- Since: -den beri
- Until: -e kadar
- By: Tarafından, aracılığıyla, -e kadar gibi farklı anlamlarda
Deniz listeyi görünce şaşırdı. Bu kadar çok kelimeyi tek tek ezberlemek zorunda olduğunu düşündü. Ancak Mert ona önemli bir ayrıntıyı gösterdi.
“Bu kelimeleri yalnızca Türkçe karşılıklarıyla ezberlersen zorlanırsın. Çünkü aynı preposition, kullanıldığı bağlama göre farklı anlamlar taşıyabilir.”
Örneğin:
The book is on the table. Kitap masanın üzerindedir.
The meeting is on Monday. Toplantı pazartesi günü.
İlk cümlede on fiziksel konumu, ikinci cümlede ise günü belirtir.
Deniz, defterin kenarına şu cümleyi yazdı: “Kelimenin anlamını yalnızca sözlükte değil, cümlenin içinde ara.”
Bence İngilizce öğrenenlerin en çok işine yarayacak yöntemlerden biri de bu. Bir kelimenin bütün anlamlarını aynı anda ezberlemeye çalışmak yerine onu gerçek cümlelerde görmek, öğrenmeyi çok daha kolay hâle getiriyor.
3. BÖLÜM: ESKİ KÜTÜPHANEDEKİ ÜÇ KAPI - IN, ON VE AT
Defterin üçüncü sayfasında eski kütüphanenin krokisi çizilmişti. Üç kapı işaretlenmiş, her kapının üzerine farklı bir kelime yazılmıştı: IN, ON, AT.
Deniz, bu üç kelimenin neden özellikle vurgulandığını merak etti.
Mert, bir kâğıda üç örnek yazdı:
I live in Istanbul.
The picture is on the wall.
I am at the library.
“İlkinde bir şehrin içindeki yaşamdan, ikincisinde bir yüzey üzerindeki konumdan, üçüncüsünde ise belirli bir noktada bulunmaktan söz ediyoruz,” dedi.
Deniz hemen araya girdi:
“Peki, neden at Istanbul değil de in Istanbul diyoruz?”
Mert cevap verdi: “Çünkü şehirlerden söz ederken genel olarak in kullanırız. Ama bir şehrin içindeki belirli bir noktayı anlatırken at kullanabiliriz. Örneğin at the station, yani istasyonda.”
Burada önemli bir ayrıntı vardı: In, on ve at için her durumda geçerli tek bir Türkçe karşılık bulmak mümkün değildi. Kullanım, ifade edilen ilişkinin türüne ve yerleşik dil alışkanlıklarına bağlıydı.
Deniz defterdeki diğer örnekleri de okudu:
- The keys are in my bag. - Anahtarlar çantamda.
- There is a clock on the wall. - Duvarda bir saat var.
- She is at the bus stop. - Otobüs durağında.
- We met in the garden. - Bahçede buluştuk.
- The children are at school. - Çocuklar okulda.
Bir süre sonra ikisi, kütüphanenin farklı bölümlerini bu kelimelerle tarif etmeye başladı.
Deniz, “Demek ki in bir alanın içinde bulunmayı, on bir yüzeyle ilişkiyi, at ise çoğu zaman belirli bir noktayı düşünmemize yardımcı oluyor,” dedi.
“Genel bir başlangıç kuralı olarak evet,” diye karşılık verdi Mert. “Ama bunu katı bir formül olarak düşünmemeliyiz. Örneğin on the bus ve in the car gibi kullanımlarda ulaşım aracının türü de önemlidir.”
Bu küçük ayrıntı Deniz'in hoşuna gitti. Çünkü dil, matematikteki gibi her durumda aynı işlemin uygulandığı bir sistem değildi. Kuralları vardı ama kullanım alışkanlıkları ve bağlam da önemliydi.
Siz de İngilizcede in, on ve at kelimelerini birbirine karıştırıyor musunuz? Özellikle hangi cümlelerde karar vermekte zorlanıyorsunuz?
4. BÖLÜM: ZAMANIN İÇİNDE YOLCULUK - PREPOSITIONS OF TIME
Defterin dördüncü sayfasında bir takvim vardı. Takvimin üzerinde yıllar, aylar, günler ve saatler işaretlenmişti. Sayfanın altına şu cümle yazılmıştı:
Time is not only measured; it is described.
Zaman yalnızca ölçülmez, aynı zamanda anlatılır.
Deniz bu cümleyi okuyunca geçmişte yaşadığı bir günü hatırladı. Uzun zamandır görmediği bir arkadaşına mektup yazmış, mektubun ne zaman gönderildiğini anlatırken İngilizce bir cümle kurmaya çalışmıştı. Fakat in, on ve at arasında karar verememişti.
Mert takvimi önüne çekti.
“Zaman ifadelerinde de bu üç kelime çok önemlidir,” dedi.
IN: Daha geniş zaman dilimleri
- In 2025 - 2025 yılında
- In July - Temmuz ayında
- In winter - Kışın
- In the morning - Sabahleyin
ON: Günler ve belirli tarihler
- On Monday - Pazartesi günü
- On my birthday - Doğum günümde
- On October 10th - 10 Ekim'de
AT: Belirli saatler ve bazı zaman ifadeleri
- At 8 o'clock - Saat sekizde
- At noon - Öğle vakti
- At midnight - Gece yarısında
- At night - Geceleyin
Deniz, bu örneklerin kolay hatırlandığını fark etti. Büyük zaman dilimleri için in, günler için on, saatler için at düşünmek iyi bir başlangıçtı.
Ancak defterin başka bir sayfasında şu örnek bulunuyordu:
I have lived here since 2020.
2020'den beri burada yaşıyorum.
Hemen altında ise şu cümle vardı:
I have lived here for six years.
Altı yıldır burada yaşıyorum.
1. BÖLÜM: KAYBOLAN MEKTUP VE ESKİ İNGİLİZCE DEFTERİ
Arkadaşlar, bugün sizlerle İngilizce öğrenirken başımdan geçmiş gibi hayal ettiğim, küçük bir kasabada başlayan ama insanın dile bakışını değiştiren bir hikâye paylaşmak istiyorum. Belki siz de İngilizce çalışırken bir cümleyi defalarca okuyup bütün kelimeleri anlamanıza rağmen neden o cümlenin tam olarak ne anlattığını çözemediğiniz anlar yaşamışsınızdır. Benim hikâyemin kahramanı Deniz de tam böyle bir durumun içindeydi.
Deniz, eski kitapların ve mektupların saklandığı küçük bir aile kütüphanesini düzenlemekle görevlendirilmişti. Bir gün, tozlu bir çekmecenin içinde üzerinde İngilizce cümleler bulunan sararmış bir defter buldu. Defterin ilk sayfasında şu cümle yazıyordu:
The key is under the book.
Deniz, cümledeki kelimelerin çoğunu biliyordu. The key anahtar, book kitap demekti. Ancak under kelimesi ona bir şeyin eksik olduğunu hissettirdi. Cümle, anahtarın kitapla ilişkisini anlatıyordu. Anahtar kitabın içinde değil, altında bulunuyordu.
Defterin kenarına kırmızı kalemle şu not düşülmüştü:
“Bir kelime, iki nesne arasındaki bütün hikâyeyi değiştirebilir.”
Deniz bu notu okurken arkadaşı Mert içeri girdi. Mert, plan yapmayı seven, sorunlarla karşılaştığında önce verileri inceleyen ve çözüm için adım adım ilerleyen biriydi.
“Bence bu defter bir dilbilgisi günlüğü,” dedi. “Önce kelimeleri sınıflandıralım, sonra örnekleri inceleyelim.”
Deniz ise defterin önceki sahibinin kim olduğunu merak ediyordu. “Belki de yalnızca İngilizce öğrenmiyordu. Belki bu cümlelerle yaşadıklarını anlatıyordu.”
İşte böylece iki arkadaşın yolculuğu başladı. Biri yapıyı çözmek, diğeri anlatılanların ardındaki insanları anlamak istiyordu. İkisi de haklıydı. Çünkü bir dili öğrenmek, hem kuralları görmek hem de insanların o kurallarla ne anlatmaya çalıştığını anlamaktı.
Peki, sizce bir dili öğrenirken önce kuralları mı anlamalıyız, yoksa kelimelerin bir cümlede nasıl anlam kazandığını mı keşfetmeliyiz?
2. BÖLÜM: PREPOSITION NEDİR? KELİMELER ARASINDAKİ İLİŞKİ
Mert, defterin ikinci sayfasını açtı. Burada büyük harflerle şu başlık yazıyordu: Prepositions.
Deniz kelimeyi daha önce görmüştü ama ne anlama geldiğini tam olarak açıklayamıyordu.
Mert, masaya bir kitap ve bir kalem koydu.
“Şimdi düşün,” dedi. “Kalem kitabın üstündeyse ne söylersin?”
Deniz cevap verdi:
The pen is on the book.
“Peki, kalem kitabın içindeyse?”
The pen is in the book.
“Ya kitabın yanındaysa?”
The pen is next to the book.
Mert gülümsedi. “İşte aradığımız şey bu. İngilizcede preposition, Türkçede edat ya da ilgeç olarak adlandırılan sözcük türüdür. Genellikle bir isimle, zamirle veya isim görevindeki bir ifadeyle birlikte kullanılarak yer, zaman, yön, neden, araç ve benzeri ilişkileri belirtir.”
Deniz, defterine şu tanımı yazdı:
Preposition (edat): Bir varlığın başka bir varlıkla veya bir olayın zaman, yer, yön ve benzeri unsurlarla ilişkisini ifade eden sözcük.
İngilizcede sık kullanılan preposition örnekleri şunlardır:
- In: İçinde
- On: Üzerinde
- At: Belirli bir noktada
- Under: Altında
- Above: Üstünde, daha yukarıda
- Below: Altında, daha aşağı seviyede
- Behind: Arkasında
- In front of: Önünde
- Between: İki şeyin arasında
- Among: Bir grubun arasında
- Next to: Yanında
- Near: Yakınında
- From: -den, -dan
- To: -e, -a
- With: İle
- Without: Olmadan
- For: İçin
- About: Hakkında
- Before: Önce
- After: Sonra
- During: Sırasında
- Since: -den beri
- Until: -e kadar
- By: Tarafından, aracılığıyla, -e kadar gibi farklı anlamlarda
Deniz listeyi görünce şaşırdı. Bu kadar çok kelimeyi tek tek ezberlemek zorunda olduğunu düşündü. Ancak Mert ona önemli bir ayrıntıyı gösterdi.
“Bu kelimeleri yalnızca Türkçe karşılıklarıyla ezberlersen zorlanırsın. Çünkü aynı preposition, kullanıldığı bağlama göre farklı anlamlar taşıyabilir.”
Örneğin:
The book is on the table. Kitap masanın üzerindedir.
The meeting is on Monday. Toplantı pazartesi günü.
İlk cümlede on fiziksel konumu, ikinci cümlede ise günü belirtir.
Deniz, defterin kenarına şu cümleyi yazdı: “Kelimenin anlamını yalnızca sözlükte değil, cümlenin içinde ara.”
Bence İngilizce öğrenenlerin en çok işine yarayacak yöntemlerden biri de bu. Bir kelimenin bütün anlamlarını aynı anda ezberlemeye çalışmak yerine onu gerçek cümlelerde görmek, öğrenmeyi çok daha kolay hâle getiriyor.
3. BÖLÜM: ESKİ KÜTÜPHANEDEKİ ÜÇ KAPI - IN, ON VE AT
Defterin üçüncü sayfasında eski kütüphanenin krokisi çizilmişti. Üç kapı işaretlenmiş, her kapının üzerine farklı bir kelime yazılmıştı: IN, ON, AT.
Deniz, bu üç kelimenin neden özellikle vurgulandığını merak etti.
Mert, bir kâğıda üç örnek yazdı:
I live in Istanbul.
The picture is on the wall.
I am at the library.
“İlkinde bir şehrin içindeki yaşamdan, ikincisinde bir yüzey üzerindeki konumdan, üçüncüsünde ise belirli bir noktada bulunmaktan söz ediyoruz,” dedi.
Deniz hemen araya girdi:
“Peki, neden at Istanbul değil de in Istanbul diyoruz?”
Mert cevap verdi: “Çünkü şehirlerden söz ederken genel olarak in kullanırız. Ama bir şehrin içindeki belirli bir noktayı anlatırken at kullanabiliriz. Örneğin at the station, yani istasyonda.”
Burada önemli bir ayrıntı vardı: In, on ve at için her durumda geçerli tek bir Türkçe karşılık bulmak mümkün değildi. Kullanım, ifade edilen ilişkinin türüne ve yerleşik dil alışkanlıklarına bağlıydı.
Deniz defterdeki diğer örnekleri de okudu:
- The keys are in my bag. - Anahtarlar çantamda.
- There is a clock on the wall. - Duvarda bir saat var.
- She is at the bus stop. - Otobüs durağında.
- We met in the garden. - Bahçede buluştuk.
- The children are at school. - Çocuklar okulda.
Bir süre sonra ikisi, kütüphanenin farklı bölümlerini bu kelimelerle tarif etmeye başladı.
Deniz, “Demek ki in bir alanın içinde bulunmayı, on bir yüzeyle ilişkiyi, at ise çoğu zaman belirli bir noktayı düşünmemize yardımcı oluyor,” dedi.
“Genel bir başlangıç kuralı olarak evet,” diye karşılık verdi Mert. “Ama bunu katı bir formül olarak düşünmemeliyiz. Örneğin on the bus ve in the car gibi kullanımlarda ulaşım aracının türü de önemlidir.”
Bu küçük ayrıntı Deniz'in hoşuna gitti. Çünkü dil, matematikteki gibi her durumda aynı işlemin uygulandığı bir sistem değildi. Kuralları vardı ama kullanım alışkanlıkları ve bağlam da önemliydi.
Siz de İngilizcede in, on ve at kelimelerini birbirine karıştırıyor musunuz? Özellikle hangi cümlelerde karar vermekte zorlanıyorsunuz?
4. BÖLÜM: ZAMANIN İÇİNDE YOLCULUK - PREPOSITIONS OF TIME
Defterin dördüncü sayfasında bir takvim vardı. Takvimin üzerinde yıllar, aylar, günler ve saatler işaretlenmişti. Sayfanın altına şu cümle yazılmıştı:
Time is not only measured; it is described.
Zaman yalnızca ölçülmez, aynı zamanda anlatılır.
Deniz bu cümleyi okuyunca geçmişte yaşadığı bir günü hatırladı. Uzun zamandır görmediği bir arkadaşına mektup yazmış, mektubun ne zaman gönderildiğini anlatırken İngilizce bir cümle kurmaya çalışmıştı. Fakat in, on ve at arasında karar verememişti.
Mert takvimi önüne çekti.
“Zaman ifadelerinde de bu üç kelime çok önemlidir,” dedi.
IN: Daha geniş zaman dilimleri
- In 2025 - 2025 yılında
- In July - Temmuz ayında
- In winter - Kışın
- In the morning - Sabahleyin
ON: Günler ve belirli tarihler
- On Monday - Pazartesi günü
- On my birthday - Doğum günümde
- On October 10th - 10 Ekim'de
AT: Belirli saatler ve bazı zaman ifadeleri
- At 8 o'clock - Saat sekizde
- At noon - Öğle vakti
- At midnight - Gece yarısında
- At night - Geceleyin
Deniz, bu örneklerin kolay hatırlandığını fark etti. Büyük zaman dilimleri için in, günler için on, saatler için at düşünmek iyi bir başlangıçtı.
Ancak defterin başka bir sayfasında şu örnek bulunuyordu:
I have lived here since 2020.
2020'den beri burada yaşıyorum.
Hemen altında ise şu cümle vardı:
I have lived here for six years.
Altı yıldır burada yaşıyorum.