Selen
New member
Pastavilla Makarna İsrail Malı mı? Markanın Gerçek Sahibi ve Üretim Yeri
Son zamanlarda market alışverişinde bir ürünün sadece fiyatına veya tadına değil, hangi ülkeye ait olduğuna, kimin tarafından üretildiğine ve şirketin arkasındaki sermayenin nereden geldiğine de bakmaya başladık. Özellikle İsrail-Filistin savaşı sonrasında markaların sahiplik yapıları ve olası boykot ilişkileri daha fazla araştırılıyor. Pastavilla da bu nedenle sık sık forumlarda “Pastavilla İsrail malı mı?”, “Pastavilla boykot ürünü mü?” veya “Pastavilla hangi ülkenin markası?” sorularıyla gündeme geliyor.
Ben bu konuyu değerlendirirken sosyal medya paylaşımlarından ziyade markanın kendi açıklamalarını ve markanın bağlı olduğu şirketin kurumsal kaynaklarını esas almayı daha doğru buluyorum. Çünkü “yabancı şirketin sahibi olduğu marka” ile “İsrail markası” aynı şey değil.
Eldeki güncel kurumsal verilere bakıldığında kısa cevap şu: Pastavilla İsrail malı değildir. Ancak markanın mülkiyet yapısında Türkiye dışında, Kanada merkezli AGT Foods bağlantısı bulunmaktadır. Bu ayrımı yapmak konunun en önemli noktasıdır.
pastavilla.com.tr
+1
Pastavilla Nerede Üretiliyor?
Pastavilla'nın resmi internet sitesindeki bilgilere göre ürünlerin tamamı Mersin'deki modern üretim tesislerinde üretiliyor. Şirket, tesislerinin yaklaşık 350 dönümlük alana yayıldığını ve yıllık üretim kapasitesinin 300 bin ton seviyesinde olduğunu belirtiyor. Ayrıca ürünlerin Türkiye'nin 81 iline ve yaklaşık 100 ülkeye ulaştırıldığı ifade ediliyor.
pastavilla.com.tr
+1
Bu bilgi, “İsrail'de üretilen bir makarna mı?” sorusuna oldukça net bir cevap veriyor: Hayır. Üretim Türkiye'de, Mersin'de gerçekleştiriliyor.
Pastavilla'nın ürünlerinde kullanılan ana hammaddenin de durum buğdayı olduğu belirtiliyor. Firmanın SSS bölümünde ürünlerin %100 durum buğdayından üretildiği açıklanıyor.
pastavilla.com.tr
Dolayısıyla burada üç farklı kavramı birbirinden ayırmak gerekiyor:
Markanın menşei
Ürünün üretildiği ülke
Markanın sahibi olan şirketin ülkesi
Pastavilla açısından bu üç başlık aynı ülkeyi göstermiyor.
Pastavilla'nın Sahibi Kim?
Asıl kafa karışıklığı burada ortaya çıkıyor.
AGT Foods'un kendi kurumsal tarihçesine göre şirket, Ekim 2019'da Pastavilla'yı satın aldı. AGT Foods bugün Pastavilla'yı kendi uluslararası paketli gıda portföyünde gösteriyor. Şirketin Türkiye operasyonları içerisinde Arbel Group ve Durum Gıda üzerinden Pastavilla ve Arbella markaları yer alıyor.
AGT Foods
+1
AGT Foods'un Türkiye sayfasında da Pastavilla'nın Türkiye'de önde gelen makarna markalarından biri olduğu ve ürünlerin Türkiye'nin yanı sıra dünyanın farklı pazarlarına gönderildiği açıkça belirtiliyor.
AGT Foods
Burada önemli ayrım şu:
AGT Foods'un Kanada merkezli olması, Pastavilla'nın İsrail malı olduğu anlamına gelmez.
Bir markanın Kanadalı, Amerikalı, İtalyan veya başka bir ülkedeki şirket tarafından sahiplenilmesi, markayı otomatik olarak İsrail markası yapmaz. Bunun için ayrıca İsrail merkezli şirket sahipliği, İsrail'deki operasyonlar veya İsrail'e yönelik doğrudan ticari/finansal ilişki gibi iddiaların somut kaynaklarla ortaya konulması gerekir.
Ben özellikle bu tür konularda “bir yerde gördüm” şeklindeki paylaşımları yeterli kanıt olarak kabul etmiyorum. AGT Foods'un kendi resmi kaynaklarında Pastavilla'nın Türkiye'deki üretim tesisleri ve şirket yapısı açık biçimde anlatılıyor.
AGT Foods
+1
2019 Öncesi ve Sonrası Neden Önemli?
Pastavilla'nın geçmişi 1992'ye kadar gidiyor. Markanın resmi tarihçesi de lezzet yolculuğunun 1992'de başladığını belirtiyor.
pastavilla.com.tr
Daha sonraki yıllarda şirketin mülkiyet yapısında değişiklik yaşandı ve 2019'da AGT Foods Pastavilla'yı satın aldı. AGT'nin kendi tarihçesinde bu satın alma doğrudan belirtiliyor.
AGT Foods
Dolayısıyla bugün “Pastavilla kimin?” diye sorulduğunda, yalnızca markanın eski sahipliğine bakarak cevap vermek doğru olmaz. Güncel sahiplik yapısında AGT Foods bağlantısı dikkate alınmalıdır.
Fakat bu durumun “İsrail malı” şeklinde yorumlanması için elimizde yeterli dayanak bulunmuyor.
Pastavilla Boykot Ürünü mü?
“İsrail malı mı?” sorusuyla “boykot edilmeli mi?” sorusu aslında birbirinden farklı iki soru.
Bir ürün İsrail malı olmayabilir fakat tüketici, üreticinin başka bir ülkeyle ticari ilişkisi olduğu gerekçesiyle ürünü almamayı tercih edebilir. Bu tamamen farklı bir değerlendirme kriteridir.
Pastavilla konusunda ise güncel kurumsal kaynaklar, markanın Türkiye'de üretildiğini ve AGT Foods'un küresel gıda portföyünde bulunduğunu gösteriyor. AGT'nin 2026 tarihli sürdürülebilirlik raporunda da Türkiye, Kanada, ABD ve Güney Afrika şirketin önemli operasyon merkezleri arasında sayılıyor; Pastavilla ise uluslararası markalar arasında yer alıyor.
AGT Foods
Bu nedenle “Pastavilla İsrail markasıdır” şeklindeki kesin bir ifadeyi mevcut güvenilir kaynaklarla desteklemek mümkün görünmüyor.
Ancak kişisel boykot kriterleri farklı olabilir. Bir tüketici yalnızca İsrail merkezli şirketleri boykot edebilir. Bir başkası İsrail ile herhangi bir ticari bağlantısı bulunan bütün şirketlerden uzak durabilir. Bir başka tüketici ise yabancı sermayeli markaları tercih etmeyebilir.
Bunların hepsi farklı kriterlerdir ve birbirine karıştırılmamalıdır.
Gelecekte Pastavilla Tartışmaları Nasıl Değişebilir?
Bence önümüzdeki yıllarda markaların menşei konusundaki tartışmalar daha da karmaşık hale gelecek. Bunun temel sebebi küresel şirket yapılarının giderek daha fazla uluslararasılaşması.
Eskiden “Türk markası mı, yabancı marka mı?” sorusuna cevap vermek daha kolaydı. Bugün ise bir marka Türkiye'de üretilebilir, Kanada merkezli bir gruba ait olabilir, hammaddesinin bir bölümünü farklı ülkelerden sağlayabilir ve ürününü onlarca ülkeye ihraç edebilir.
Pastavilla bunun iyi bir örneği.
AGT Foods bugün Türkiye'de makarna ve paketli gıda üretiminin yanı sıra farklı ülkelerde çeşitli gıda operasyonları yürütüyor. Şirketin kendi kaynakları, Türkiye'yi küresel operasyonlarının önemli merkezlerinden biri olarak gösteriyor.
AGT Foods
Bu nedenle gelecekte tüketicilerin yalnızca “hangi ülkenin markası?” sorusunu değil, “sermayesi nereden geliyor, üretim nerede yapılıyor, tedarik zinciri hangi ülkelerden geçiyor ve şirket hangi pazarlarda faaliyet gösteriyor?” sorularını da sorması muhtemel.
Stratejik açıdan bakıldığında, erkek tüketicilerin bir bölümünün bu konuyu şirket sahipliği, tedarik zinciri, fiyat, pazar payı ve ekonomik bağımsızlık üzerinden değerlendirmesi mümkün. Ancak bu yalnızca erkeklere özgü bir yaklaşım değildir; ekonomik kararlar kişiden kişiye değişir.
Aynı şekilde kadın tüketicilerin bir bölümünün ise aile bütçesi, çocukların tükettiği ürünler, gıda güvenliği, toplumsal sorumluluk ve markaların sosyal iletişimi gibi insan odaklı başlıklara daha fazla önem vermesi mümkün. Bunun da kadınlara özgü sabit bir davranış olduğunu söylemek doğru olmaz. Asıl belirleyici olan bireysel önceliklerdir.
Gelecekte markaların tüketici güvenini kazanması açısından bu iki bakışın birleşmesi daha önemli hale gelebilir: ekonomik şeffaflık + toplumsal sorumluluk.
İklim Değişikliği ve Makarna Sektörü Geleceği Etkileyebilir mi?
Bence Pastavilla gibi markalar açısından gelecekte İsrail tartışmalarından bile daha büyük bir konu, durum buğdayının sürdürülebilirliği olabilir.
Makarna üretiminin temel hammaddesi durum buğdayıdır. İklim değişikliği, kuraklık, su kaynaklarının azalması ve tarımsal üretimde yaşanabilecek dalgalanmalar, önümüzdeki 10-20 yılda makarna sektörünün maliyetlerini etkileyebilir.
AGT Foods da küresel faaliyetlerinde durum buğdayı dahil çeşitli tahılların tedarik ve işlenmesinde faaliyet gösterdiğini belirtiyor.
AGT Foods
Buradan geleceğe yönelik makul bir çıkarım yapılabilir: Önümüzdeki yıllarda makarna markalarının rekabeti yalnızca “hangisi daha lezzetli?” sorusuyla sınırlı kalmayabilir.
Şu sorular daha fazla önem kazanabilir:
Buğday nereden geliyor?
Ne kadar su kullanılıyor?
Üretim ne kadar enerji tüketiyor?
Ambalaj geri dönüştürülebilir mi?
Ürün fiyatı küresel tarım krizlerinden nasıl etkileniyor?
Bu noktada Pastavilla'nın 350 dönümlük tesislerinde yüksek üretim kapasitesine sahip olması, şirketin ölçek avantajı sağlayabilir. Ancak yüksek kapasitenin tek başına gelecekteki maliyet avantajını garanti ettiğini söylemek mümkün değildir. Enerji, lojistik, tarımsal hammadde ve kur riskleri de belirleyici olacaktır.
pastavilla.com.tr
Pastavilla'nın Geleceğinde İnovasyonun Rolü
Pastavilla'nın geleceği açısından dikkat çekici başka bir alan ise ürün çeşitlendirmesi.
Marka sadece klasik makarnalarla sınırlı kalmıyor. Tam buğday ürünleri, bronz kalıp makarnalar ve %100 bezelyeden üretilen Veggipasta gibi alternatifler geliştiriyor. Şirket ayrıca ABD'deki Ar-Ge tesislerinde Veggipasta'nın geliştirildiğini belirtiyor.
pastavilla.com.tr
Bu eğilim aslında küresel gıda sektöründeki daha geniş bir değişimle uyumlu: Tüketiciler aynı ürünü daha fazla protein, lif, farklı bitkisel kaynaklar veya farklı beslenme ihtiyaçları doğrultusunda arayabiliyor.
Gelecekte Pastavilla'nın bu alanda daha fazla ürün çıkarması şaşırtıcı olmaz. Özellikle bakliyat bazlı makarnalar, yüksek lifli ürünler ve farklı beslenme biçimlerine hitap eden seçenekler büyüyebilir.
Ancak burada da tüketici açısından kritik soru şu olacak:
Yeni ürün gerçekten ihtiyaç mı karşılıyor, yoksa yalnızca pazarlama trendinin bir parçası mı?
Bu ayrımı yapabilmek için ürün etiketlerini, içerikleri ve besin değerlerini incelemek giderek daha önemli hale gelecek.
Türkiye Açısından Yerel Etki Ne Olabilir?
Pastavilla'nın Mersin'de üretim yapması, markanın Türkiye açısından yalnızca raflarda bulunan bir makarna markası olmadığını gösteriyor. Üretim, istihdam, lojistik, tarımsal hammadde ve ihracat zincirinin farklı halkaları Türkiye ekonomisiyle bağlantılı.
Şirket kendi açıklamasında Türkiye'nin 81 iline ulaştığını ve yaklaşık 100 ülkeye ihracat gerçekleştirdiğini belirtiyor.
pastavilla.com.tr
+1
Bu nedenle gelecekte tüketicinin “yerli mi yabancı mı?” sorusuna daha ayrıntılı bakması gerekebilir.
Örneğin yabancı sermayeli bir şirket Türkiye'de binlerce kişilik üretim ve lojistik ekosistemi oluşturabilir. Bunun ekonomik etkisi, yalnızca şirketin merkezinin bulunduğu ülkeye bakılarak değerlendirilemez.
Tam tersine, Türkiye merkezli bir marka da hammaddesinin veya üretim ekipmanlarının önemli bir bölümünü dışarıdan temin edebilir.
Kısacası küresel ekonomide “yerli-yabancı” ayrımı giderek daha fazla katmanlı hale geliyor.
Peki Önümüzdeki 5-10 Yılda Tüketici Ne Yapacak?
Benim mevcut verilere dayalı öngörüm, tüketicilerin marka araştırmalarını daha sistematik yapacağı yönünde.
Sosyal medyada birkaç saniyede yayılan “X markası İsrail malıdır” gibi iddiaların yerine, şirketlerin resmi sahiplik açıklamalarına, ticaret kayıtlarına, üretim tesislerine ve sürdürülebilirlik raporlarına bakılması daha değerli olacak.
Pastavilla örneğinde de şu anda görünen tablo oldukça net:
Pastavilla İsrail'de üretilen bir makarna değildir.
Üretim Türkiye'de, Mersin'de gerçekleştirilmektedir.
Marka 2019'dan beri AGT Foods grubunun portföyündedir.
AGT Foods Kanada merkezli uluslararası bir gıda şirketidir.
Mevcut güvenilir kurumsal kaynaklarda Pastavilla'nın İsrail markası olduğuna dair bir bilgi bulunmamaktadır.
AGT Foods
+2
AGT Foods
+2
Buradan sonrası ise tüketicinin kendi boykot kriterine kalıyor.
Benim kişisel deneyimim açısından bu tür marka araştırmalarında en büyük hata, “sahibi yabancı = İsrail malı” gibi bir eşitleme yapmak. Aynı şekilde “Türkiye'de üretiliyor = tamamen Türk sermayeli” demek de doğru değil. Bir markayı değerlendirmek için hem üretim yerini hem sahiplik yapısını hem de doğrulanabilir ticari ilişkileri ayrı ayrı incelemek gerekiyor.
Forum İçin Asıl Tartışma Burada Başlıyor
Sizce bir markayı boykot ederken yalnızca markanın menşeine bakmak yeterli mi?
Yoksa şirketin ana merkezini, ortaklarını, yatırım yaptığı ülkeleri, tedarik zincirini ve ticari ilişkilerini de araştırmak mı gerekiyor?
Daha da önemlisi, önümüzdeki 5 veya 10 yıl içinde tüketiciler ürün satın alırken “İsrail malı mı?” sorusundan çıkıp “Bu şirketin bütün tedarik zinciri nereden geçiyor?” sorusunu sormaya başlar mı?
Pastavilla özelinde ise başka bir soru daha ilginç geliyor: Türkiye'de üretilen, Türkiye'den dünyaya ihraç edilen fakat uluslararası bir gruba ait olan bir markayı siz yerli üretim, yabancı sermayeli Türk üretimi veya tamamen yabancı marka olarak mı değerlendiriyorsunuz?
Bence önümüzdeki dönemde asıl tartışma tam da burada şekillenecek. Çünkü küresel gıda sektörü büyüdükçe markaların kimliği tek bir ülke adıyla açıklanamayacak kadar karmaşık hale geliyor. Pastavilla'nın mevcut resmi verileri de bu karmaşık yapının somut örneklerinden biri: Türkiye'de üretim yapan, Türkiye'den dünya pazarlarına açılan, fakat uluslararası bir gıda grubunun parçası olan bir marka.
AGT Foods
+1
Son zamanlarda market alışverişinde bir ürünün sadece fiyatına veya tadına değil, hangi ülkeye ait olduğuna, kimin tarafından üretildiğine ve şirketin arkasındaki sermayenin nereden geldiğine de bakmaya başladık. Özellikle İsrail-Filistin savaşı sonrasında markaların sahiplik yapıları ve olası boykot ilişkileri daha fazla araştırılıyor. Pastavilla da bu nedenle sık sık forumlarda “Pastavilla İsrail malı mı?”, “Pastavilla boykot ürünü mü?” veya “Pastavilla hangi ülkenin markası?” sorularıyla gündeme geliyor.
Ben bu konuyu değerlendirirken sosyal medya paylaşımlarından ziyade markanın kendi açıklamalarını ve markanın bağlı olduğu şirketin kurumsal kaynaklarını esas almayı daha doğru buluyorum. Çünkü “yabancı şirketin sahibi olduğu marka” ile “İsrail markası” aynı şey değil.
Eldeki güncel kurumsal verilere bakıldığında kısa cevap şu: Pastavilla İsrail malı değildir. Ancak markanın mülkiyet yapısında Türkiye dışında, Kanada merkezli AGT Foods bağlantısı bulunmaktadır. Bu ayrımı yapmak konunun en önemli noktasıdır.
pastavilla.com.tr
+1
Pastavilla Nerede Üretiliyor?
Pastavilla'nın resmi internet sitesindeki bilgilere göre ürünlerin tamamı Mersin'deki modern üretim tesislerinde üretiliyor. Şirket, tesislerinin yaklaşık 350 dönümlük alana yayıldığını ve yıllık üretim kapasitesinin 300 bin ton seviyesinde olduğunu belirtiyor. Ayrıca ürünlerin Türkiye'nin 81 iline ve yaklaşık 100 ülkeye ulaştırıldığı ifade ediliyor.
pastavilla.com.tr
+1
Bu bilgi, “İsrail'de üretilen bir makarna mı?” sorusuna oldukça net bir cevap veriyor: Hayır. Üretim Türkiye'de, Mersin'de gerçekleştiriliyor.
Pastavilla'nın ürünlerinde kullanılan ana hammaddenin de durum buğdayı olduğu belirtiliyor. Firmanın SSS bölümünde ürünlerin %100 durum buğdayından üretildiği açıklanıyor.
pastavilla.com.tr
Dolayısıyla burada üç farklı kavramı birbirinden ayırmak gerekiyor:
Markanın menşei
Ürünün üretildiği ülke
Markanın sahibi olan şirketin ülkesi
Pastavilla açısından bu üç başlık aynı ülkeyi göstermiyor.
Pastavilla'nın Sahibi Kim?
Asıl kafa karışıklığı burada ortaya çıkıyor.
AGT Foods'un kendi kurumsal tarihçesine göre şirket, Ekim 2019'da Pastavilla'yı satın aldı. AGT Foods bugün Pastavilla'yı kendi uluslararası paketli gıda portföyünde gösteriyor. Şirketin Türkiye operasyonları içerisinde Arbel Group ve Durum Gıda üzerinden Pastavilla ve Arbella markaları yer alıyor.
AGT Foods
+1
AGT Foods'un Türkiye sayfasında da Pastavilla'nın Türkiye'de önde gelen makarna markalarından biri olduğu ve ürünlerin Türkiye'nin yanı sıra dünyanın farklı pazarlarına gönderildiği açıkça belirtiliyor.
AGT Foods
Burada önemli ayrım şu:
AGT Foods'un Kanada merkezli olması, Pastavilla'nın İsrail malı olduğu anlamına gelmez.
Bir markanın Kanadalı, Amerikalı, İtalyan veya başka bir ülkedeki şirket tarafından sahiplenilmesi, markayı otomatik olarak İsrail markası yapmaz. Bunun için ayrıca İsrail merkezli şirket sahipliği, İsrail'deki operasyonlar veya İsrail'e yönelik doğrudan ticari/finansal ilişki gibi iddiaların somut kaynaklarla ortaya konulması gerekir.
Ben özellikle bu tür konularda “bir yerde gördüm” şeklindeki paylaşımları yeterli kanıt olarak kabul etmiyorum. AGT Foods'un kendi resmi kaynaklarında Pastavilla'nın Türkiye'deki üretim tesisleri ve şirket yapısı açık biçimde anlatılıyor.
AGT Foods
+1
2019 Öncesi ve Sonrası Neden Önemli?
Pastavilla'nın geçmişi 1992'ye kadar gidiyor. Markanın resmi tarihçesi de lezzet yolculuğunun 1992'de başladığını belirtiyor.
pastavilla.com.tr
Daha sonraki yıllarda şirketin mülkiyet yapısında değişiklik yaşandı ve 2019'da AGT Foods Pastavilla'yı satın aldı. AGT'nin kendi tarihçesinde bu satın alma doğrudan belirtiliyor.
AGT Foods
Dolayısıyla bugün “Pastavilla kimin?” diye sorulduğunda, yalnızca markanın eski sahipliğine bakarak cevap vermek doğru olmaz. Güncel sahiplik yapısında AGT Foods bağlantısı dikkate alınmalıdır.
Fakat bu durumun “İsrail malı” şeklinde yorumlanması için elimizde yeterli dayanak bulunmuyor.
Pastavilla Boykot Ürünü mü?
“İsrail malı mı?” sorusuyla “boykot edilmeli mi?” sorusu aslında birbirinden farklı iki soru.
Bir ürün İsrail malı olmayabilir fakat tüketici, üreticinin başka bir ülkeyle ticari ilişkisi olduğu gerekçesiyle ürünü almamayı tercih edebilir. Bu tamamen farklı bir değerlendirme kriteridir.
Pastavilla konusunda ise güncel kurumsal kaynaklar, markanın Türkiye'de üretildiğini ve AGT Foods'un küresel gıda portföyünde bulunduğunu gösteriyor. AGT'nin 2026 tarihli sürdürülebilirlik raporunda da Türkiye, Kanada, ABD ve Güney Afrika şirketin önemli operasyon merkezleri arasında sayılıyor; Pastavilla ise uluslararası markalar arasında yer alıyor.
AGT Foods
Bu nedenle “Pastavilla İsrail markasıdır” şeklindeki kesin bir ifadeyi mevcut güvenilir kaynaklarla desteklemek mümkün görünmüyor.
Ancak kişisel boykot kriterleri farklı olabilir. Bir tüketici yalnızca İsrail merkezli şirketleri boykot edebilir. Bir başkası İsrail ile herhangi bir ticari bağlantısı bulunan bütün şirketlerden uzak durabilir. Bir başka tüketici ise yabancı sermayeli markaları tercih etmeyebilir.
Bunların hepsi farklı kriterlerdir ve birbirine karıştırılmamalıdır.
Gelecekte Pastavilla Tartışmaları Nasıl Değişebilir?
Bence önümüzdeki yıllarda markaların menşei konusundaki tartışmalar daha da karmaşık hale gelecek. Bunun temel sebebi küresel şirket yapılarının giderek daha fazla uluslararasılaşması.
Eskiden “Türk markası mı, yabancı marka mı?” sorusuna cevap vermek daha kolaydı. Bugün ise bir marka Türkiye'de üretilebilir, Kanada merkezli bir gruba ait olabilir, hammaddesinin bir bölümünü farklı ülkelerden sağlayabilir ve ürününü onlarca ülkeye ihraç edebilir.
Pastavilla bunun iyi bir örneği.
AGT Foods bugün Türkiye'de makarna ve paketli gıda üretiminin yanı sıra farklı ülkelerde çeşitli gıda operasyonları yürütüyor. Şirketin kendi kaynakları, Türkiye'yi küresel operasyonlarının önemli merkezlerinden biri olarak gösteriyor.
AGT Foods
Bu nedenle gelecekte tüketicilerin yalnızca “hangi ülkenin markası?” sorusunu değil, “sermayesi nereden geliyor, üretim nerede yapılıyor, tedarik zinciri hangi ülkelerden geçiyor ve şirket hangi pazarlarda faaliyet gösteriyor?” sorularını da sorması muhtemel.
Stratejik açıdan bakıldığında, erkek tüketicilerin bir bölümünün bu konuyu şirket sahipliği, tedarik zinciri, fiyat, pazar payı ve ekonomik bağımsızlık üzerinden değerlendirmesi mümkün. Ancak bu yalnızca erkeklere özgü bir yaklaşım değildir; ekonomik kararlar kişiden kişiye değişir.
Aynı şekilde kadın tüketicilerin bir bölümünün ise aile bütçesi, çocukların tükettiği ürünler, gıda güvenliği, toplumsal sorumluluk ve markaların sosyal iletişimi gibi insan odaklı başlıklara daha fazla önem vermesi mümkün. Bunun da kadınlara özgü sabit bir davranış olduğunu söylemek doğru olmaz. Asıl belirleyici olan bireysel önceliklerdir.
Gelecekte markaların tüketici güvenini kazanması açısından bu iki bakışın birleşmesi daha önemli hale gelebilir: ekonomik şeffaflık + toplumsal sorumluluk.
İklim Değişikliği ve Makarna Sektörü Geleceği Etkileyebilir mi?
Bence Pastavilla gibi markalar açısından gelecekte İsrail tartışmalarından bile daha büyük bir konu, durum buğdayının sürdürülebilirliği olabilir.
Makarna üretiminin temel hammaddesi durum buğdayıdır. İklim değişikliği, kuraklık, su kaynaklarının azalması ve tarımsal üretimde yaşanabilecek dalgalanmalar, önümüzdeki 10-20 yılda makarna sektörünün maliyetlerini etkileyebilir.
AGT Foods da küresel faaliyetlerinde durum buğdayı dahil çeşitli tahılların tedarik ve işlenmesinde faaliyet gösterdiğini belirtiyor.
AGT Foods
Buradan geleceğe yönelik makul bir çıkarım yapılabilir: Önümüzdeki yıllarda makarna markalarının rekabeti yalnızca “hangisi daha lezzetli?” sorusuyla sınırlı kalmayabilir.
Şu sorular daha fazla önem kazanabilir:
Buğday nereden geliyor?
Ne kadar su kullanılıyor?
Üretim ne kadar enerji tüketiyor?
Ambalaj geri dönüştürülebilir mi?
Ürün fiyatı küresel tarım krizlerinden nasıl etkileniyor?
Bu noktada Pastavilla'nın 350 dönümlük tesislerinde yüksek üretim kapasitesine sahip olması, şirketin ölçek avantajı sağlayabilir. Ancak yüksek kapasitenin tek başına gelecekteki maliyet avantajını garanti ettiğini söylemek mümkün değildir. Enerji, lojistik, tarımsal hammadde ve kur riskleri de belirleyici olacaktır.
pastavilla.com.tr
Pastavilla'nın Geleceğinde İnovasyonun Rolü
Pastavilla'nın geleceği açısından dikkat çekici başka bir alan ise ürün çeşitlendirmesi.
Marka sadece klasik makarnalarla sınırlı kalmıyor. Tam buğday ürünleri, bronz kalıp makarnalar ve %100 bezelyeden üretilen Veggipasta gibi alternatifler geliştiriyor. Şirket ayrıca ABD'deki Ar-Ge tesislerinde Veggipasta'nın geliştirildiğini belirtiyor.
pastavilla.com.tr
Bu eğilim aslında küresel gıda sektöründeki daha geniş bir değişimle uyumlu: Tüketiciler aynı ürünü daha fazla protein, lif, farklı bitkisel kaynaklar veya farklı beslenme ihtiyaçları doğrultusunda arayabiliyor.
Gelecekte Pastavilla'nın bu alanda daha fazla ürün çıkarması şaşırtıcı olmaz. Özellikle bakliyat bazlı makarnalar, yüksek lifli ürünler ve farklı beslenme biçimlerine hitap eden seçenekler büyüyebilir.
Ancak burada da tüketici açısından kritik soru şu olacak:
Yeni ürün gerçekten ihtiyaç mı karşılıyor, yoksa yalnızca pazarlama trendinin bir parçası mı?
Bu ayrımı yapabilmek için ürün etiketlerini, içerikleri ve besin değerlerini incelemek giderek daha önemli hale gelecek.
Türkiye Açısından Yerel Etki Ne Olabilir?
Pastavilla'nın Mersin'de üretim yapması, markanın Türkiye açısından yalnızca raflarda bulunan bir makarna markası olmadığını gösteriyor. Üretim, istihdam, lojistik, tarımsal hammadde ve ihracat zincirinin farklı halkaları Türkiye ekonomisiyle bağlantılı.
Şirket kendi açıklamasında Türkiye'nin 81 iline ulaştığını ve yaklaşık 100 ülkeye ihracat gerçekleştirdiğini belirtiyor.
pastavilla.com.tr
+1
Bu nedenle gelecekte tüketicinin “yerli mi yabancı mı?” sorusuna daha ayrıntılı bakması gerekebilir.
Örneğin yabancı sermayeli bir şirket Türkiye'de binlerce kişilik üretim ve lojistik ekosistemi oluşturabilir. Bunun ekonomik etkisi, yalnızca şirketin merkezinin bulunduğu ülkeye bakılarak değerlendirilemez.
Tam tersine, Türkiye merkezli bir marka da hammaddesinin veya üretim ekipmanlarının önemli bir bölümünü dışarıdan temin edebilir.
Kısacası küresel ekonomide “yerli-yabancı” ayrımı giderek daha fazla katmanlı hale geliyor.
Peki Önümüzdeki 5-10 Yılda Tüketici Ne Yapacak?
Benim mevcut verilere dayalı öngörüm, tüketicilerin marka araştırmalarını daha sistematik yapacağı yönünde.
Sosyal medyada birkaç saniyede yayılan “X markası İsrail malıdır” gibi iddiaların yerine, şirketlerin resmi sahiplik açıklamalarına, ticaret kayıtlarına, üretim tesislerine ve sürdürülebilirlik raporlarına bakılması daha değerli olacak.
Pastavilla örneğinde de şu anda görünen tablo oldukça net:
Pastavilla İsrail'de üretilen bir makarna değildir.
Üretim Türkiye'de, Mersin'de gerçekleştirilmektedir.
Marka 2019'dan beri AGT Foods grubunun portföyündedir.
AGT Foods Kanada merkezli uluslararası bir gıda şirketidir.
Mevcut güvenilir kurumsal kaynaklarda Pastavilla'nın İsrail markası olduğuna dair bir bilgi bulunmamaktadır.
AGT Foods
+2
AGT Foods
+2
Buradan sonrası ise tüketicinin kendi boykot kriterine kalıyor.
Benim kişisel deneyimim açısından bu tür marka araştırmalarında en büyük hata, “sahibi yabancı = İsrail malı” gibi bir eşitleme yapmak. Aynı şekilde “Türkiye'de üretiliyor = tamamen Türk sermayeli” demek de doğru değil. Bir markayı değerlendirmek için hem üretim yerini hem sahiplik yapısını hem de doğrulanabilir ticari ilişkileri ayrı ayrı incelemek gerekiyor.
Forum İçin Asıl Tartışma Burada Başlıyor
Sizce bir markayı boykot ederken yalnızca markanın menşeine bakmak yeterli mi?
Yoksa şirketin ana merkezini, ortaklarını, yatırım yaptığı ülkeleri, tedarik zincirini ve ticari ilişkilerini de araştırmak mı gerekiyor?
Daha da önemlisi, önümüzdeki 5 veya 10 yıl içinde tüketiciler ürün satın alırken “İsrail malı mı?” sorusundan çıkıp “Bu şirketin bütün tedarik zinciri nereden geçiyor?” sorusunu sormaya başlar mı?
Pastavilla özelinde ise başka bir soru daha ilginç geliyor: Türkiye'de üretilen, Türkiye'den dünyaya ihraç edilen fakat uluslararası bir gruba ait olan bir markayı siz yerli üretim, yabancı sermayeli Türk üretimi veya tamamen yabancı marka olarak mı değerlendiriyorsunuz?
Bence önümüzdeki dönemde asıl tartışma tam da burada şekillenecek. Çünkü küresel gıda sektörü büyüdükçe markaların kimliği tek bir ülke adıyla açıklanamayacak kadar karmaşık hale geliyor. Pastavilla'nın mevcut resmi verileri de bu karmaşık yapının somut örneklerinden biri: Türkiye'de üretim yapan, Türkiye'den dünya pazarlarına açılan, fakat uluslararası bir gıda grubunun parçası olan bir marka.
AGT Foods
+1